Medicana International – Ankara Hastanesi
Yaz Döneminde Çocuk Cerrahisi ve Sünnet
Medicana International Ankara Hastanesi Çocuk Cerrahisi ve Çocuk Ürolojisi Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Banu Kumrulu sünnet süreçleri hakkında merak edilenleri, ideal dönemleri, anestezi yöntemlerini ve operasyon sonrası dikkat edilmesi gereken bakım kurallarını MAG Okurları için açıklıyor.
Öncelikle eğitim ve uzmanlıklarınıza da değinerek kendinizden bahseder misiniz?
1995 yılında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesini bitirdim. Uzmanlığımı 2005 yılında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Cerrahisi Kliniği’nde tamamladım. Bir süre, Zekai Tahir Burak Doğumevi’nde Çocuk Cerrahisi Kliniği’ni açarak çalışmalarımı sürdürdüm. Daha sonra Samsun’a geri dönerek muayenehanecilik yaptım. Bu süreçte çocuklarda ileri yaşam desteği kursu eğitmeni olarak görev aldım ve birçok faaliyette bulundum. Son on altı yıldır Medicana International Ankara Hastanesinde Çocuk Cerrahisi Kliniği’nde çalışmaktayım. Aynı zamanda Atılım Üniversitesinde öğretim üyeliği yapmaktayım.
Yaz mevsiminin başlamasıyla birlikte çocuk cerrahisi kliniklerinde belirgin bir hareketlilik yaşanıyor. Ebeveynler neden çocuklarının cerrahi işlemlerini veya sünneti çoğunlukla bu döneme denk getirmeyi tercih ediyor?
Yaz mevsiminin başlamasıyla beraber çocuk cerrahisi kliniklerinde sünnet oranlarımız artmaktadır. Tatil dönemlerinin tercih edilmesinin temel gerekçesi; ailelerin ve çocukların bu periyotta daha az yoğun olması, okul tatilinin başlaması ve anne babaların yıllık izin dönemlerine denk gelmesidir. Bu sayede işlem daha kontrollü ve konforlu koşullarda gerçekleştirilebilmektedir. Bu tercih, klinik bir zorunluluktan ziyade zaman yönetimi ve konforla ilişkili sosyokültürel bir eğilimdir.
Sünnet için, psikolojik ve fiziksel açıdan en ideal yaş veya dönem nedir? Yenidoğan sünneti ile okul çağındaki çocukların sünneti arasında ne gibi farklar bulunuyor?
Sünnet için fiziksel ve psikolojik açıdan “en iyi dönem” diye bir kavram artık çok belirgin değildir. Çünkü anestezi koşullarımızın oldukça gelişmiş olması sayesinde yenidoğan döneminde de, iki yaşta da, yedi yaş döneminde de sünnet yapabiliyoruz. Burada önemli olan yaş değil; çocuğun fizik muayene bulguları, aciliyet gerektiren bir patolojisinin olup olmaması, çocuğun ve ailenin psikolojik olarak hazır olmasıdır.
Yenidoğan sünneti, okul çağı sünnetlerine göre genellikle anestezi gerektirmeden yapılabilmektedir. Kanama daha az olur, iyileşme süreci çok hızlıdır. Penis bez içerisinde ve çocuk bilinçli olmadığı için süreç annenin emzirmesiyle birlikte çoğu zaman ağrı kesici kullanmadan rahatlıkla atlatılabilir. Günümüzde 6-7 yaş sünneti yerine yenidoğan ya da iki yaşına kadar olan dönemde yapılan sünnetler daha çok tercih edilmektedir.
Yaz sıcaklarında ameliyat sonrası enfeksiyon riskini minimumda tutmak için ebeveynlerin evde hijyen ve bakım konusunda dikkat etmesi gereken altın kurallar nelerdir?
Yaz sıcaklarında yapılan sünnetlerde aslında mevsim itibarıyla bağışıklık sistemi daha güçlüdür. Çocuğun bezinin daha sık değiştirilmesi ve hijyen kurallarına dikkat edilmesi enfeksiyon riskini azaltmaktadır. Ayrıca bu dönemde antibiyotikli merhemlerle süreci destekliyoruz. Cerrahi sonrası banyo süresi de daha erkene çekilebilmektedir.
Yazın çocukların en büyük eğlencesi yüzmek. Sünnet veya benzeri bir cerrahi operasyondan ne kadar süre sonra çocukların denize ya da havuza girmesine izin veriyorsunuz? Çocuk ne kadar sürede normal günlük aktivitelerine dönebiliyor?
Çocuğun sünnet sonrası denize ya da havuza girmesi, işlemden yaklaşık bir hafta ila on gün sonra mümkündür. Bu süreden sonra rahatlıkla denize ve havuza girebilirler. İyileşme akut dönemi ilk 3-4 gündür. Sonrasında, çocuğun psikolojik ve fiziksel durumu uygun olduğu anda günlük aktivitelerine dönebilir. Biz sünnet sonrası deniz ve havuz sürecini çok geciktirmiyoruz; dikişler tamamen düşmeden de deniz ve havuza girilebilmektedir.
Geçmişe kıyasla daha az sıklıkta olmasına rağmen hâlâ hastane ortamı dışında ya da uzman olmayan kişilerce sünnet yapılabiliyor. Bu durum ne gibi kalıcı sorunlara yol açabilir? En sağlıklı sünnet yöntemleri nelerdir?
Ne yazık ki sosyokültürel olarak geçmişten gelen bir “sünnetçi” kavramı hâlâ varlığını sürdürmektedir. Oysa bizler bu konuda uzman kişileriz. Sadece sünnet derisinin uygun şekilde kesilmesini değil, aynı zamanda penisteki eğrilikler, delik anomalileri ve benzeri patolojilerin cerrahi onarımlarını da yapabilmekteyiz. Bu nedenle sünnet sırasında aileler gerekli durumlarda bilgilendirilmekte ve ihtiyaç duyulan işlemler sünnet esnasında gerçekleştirilebilmektedir. Ancak ehil olmayan kişiler tarafından, hastane koşulları dışında yapılan sünnetlerde çok ciddi sorunlarla karşılaşabiliyoruz. Sünnet derisinin fazla kesilmesi, yeterli dikiş atılmaması, ciddi kanamalar, penis başının zarar görmesi ya da eğriliklerle sonuçlanan komplikasyonlar bunlardan bazılarıdır.
Ailelerin en büyük çekincesi genellikle anestezi oluyor. Çocuk cerrahisinde uygulanan lokal ve genel anestezi süreçleri hakkında aileleri rahatlatacak neler söylemek istersiniz?
Eskiye oranla anestezi koşullarımız çok daha gelişmiştir ve sünnet işlemlerini oldukça dikkatli şekilde gerçekleştirmekteyiz. Sünnet öncesinde pediatrik değerlendirme, anestezi muayenesi ve çocuk cerrahisi uzmanının ortak kararıyla süreç planlanmaktadır. Anestezi, çocuğun bu cerrahi işlemi travmatik bir deneyim olarak yaşamaması açısından çok değerlidir. Çocuk işlem sırasında acıyı hissetmez, süreci hatırlamaz ve psikolojik olarak daha konforlu bir deneyim yaşar. Ayrıca anestezi, iyileşme sürecine de olumlu katkı sağlayarak daha hızlı toparlanma imkânı sunmaktadır. Öncesinde çocuğun herhangi bir enfeksiyonunun olmaması, belirli süre aç ve susuz kalması gibi kurallara uyulması da anestezi sürecinin daha rahat geçirilmesini sağlamaktadır.
