Probiyotikler Diş Çürüklerini Önlüyor mu? – Uzm. Dt. Nurgül Demir
Çocuğunuzun gülümsemesini korumak için sadece şekerden uzak durmak ve diş fırçalamak yeterli mi? Çocuk Diş Hekimliği Uzmanı Dt. Nurgül Demir, son zamanlarda öne çıkan probiyotiklerin ağız içindeki zararlı bakterilerle nasıl savaştığını ve diş çürüklerini önlemede nasıl bir umut vadettiğini MAG Okurları için açıklıyor.
Diş çürükleri, dünya genelinde çocukları etkileyen bir hastalık olmaya devam ediyor. Flor içeren diş macunlarının diş çürüklerini önlemedeki tartışmasız rolü artık biliniyor; ancak, bunun yanı sıra alternatif ajanların araştırılmasına da devam ediliyor. Günümüzde giderek popülerleşen, ağız sağlığı ve diş dokuları üzerindeki etkileri dikkat çekici bir hal alan probiyotikler ise, diş çürüklerine karşı umut vadediyor.
Probiyotiklerin bağışıklık sistemi üzerindeki faydaları, COVID pandemisi döneminde çok ön plana çıktı. Dünya Sağlık Örgütü ise probiyotikleri, “yeterli miktarda alındığında sağlık yararı sağlayan canlı mikroorganizmalar” olarak tanımlamaktadır. Son yıllarda yapılan araştırmalar, belirli probiyotik suşlarının diş çürüğüne sebep olan bakterilerin sayısını önemli düzeyde azalttığını gösteriyor. Tükürük akış hızını arttırması, tükürüğün pH’sini ve tamponlama kapasitesini iyileştirmesi ile de, probiyotiklerin, diş çürüklerine karşı verilen savaşta aktif rol oynayabileceğini gösteriyor. Ağız ve diş sağlığını destekleyici alternatifler arasında, probiyotikler giderek daha fazla önem kazanacak gibi görünüyor.
Kefir, probiyotik içeriği en zengin olan doğal kaynaklardan. Ev yapımı ve organik yoğurtlar da probiyotik içerir. Bunlara ek olarak, probiyotikler; peynir ve süt ürünleri gibi gıda ürünlerine ve sakız, pastil, tablet, kapsül, ağız gargarası ve diş macunu gibi farklı formlara da eklenebilmektedir. Probiyotiklerin düzenli kullanımı veya gıdalarla tüketilmesi özellikle diş çürüğü riski yüksek olan çocuklarda diş sağlığının idame ettirilebilmesine yardımcı olabilir. Organik yoğurt ve kefir tüketilmesi, yüksek kalsiyum içerikleri ile diş yapısını güçlendirip, tükürük yapısını kalsiyumdan zengin bir hâle getirirken; aynı zamanda probiyotik özellikleri ile ağız içindeki bakteri sayısını azaltarak, ağız ve diş sağlığının korunmasında rol oynayabilir.
Probiyotik Kullanımında Dikkat!
Probiyotik içeren ürünler, mutlaka bir uzman yönlendirmesiyle ve uzman takibinde kullanılmalıdır. Özellikle, bağışıklık sistemi baskılanmış veya herhangi bir sistemik hastalık, nedeniyle takip altında olan çocuklarda, prematüre bebeklerde bu durum büyük önem taşımaktadır. Laktoz intoleransına karşı dikkatli olunmalıdır.
Piyasada özellikle çocuklara yönelik olarak sunulan bazı probiyotik takviyeler, tatlandırıcı veya ilave şeker içermektedir. Bu nedenle ürün içeriği dikkatle incelenmeli, şekersiz formlar tercih edilmeli ve kullanım kararı mutlaka hekim önerisi doğrultusunda verilmelidir. Ağız ve diş sağlığını korumayı hedefleyen bir yaklaşımda, fayda ve risk dengesi her zaman birlikte değerlendirilmelidir.
Probiyotikler Tek Başına Yeterli mi?
Probiyotikler diş çürüklerinin önlenmesinde umut verici bir alternatif olsa da, temel koruyucu uygulamaların yerini alması mümkün değildir. Dişlerin düzenli fırçalanması, sağlıklı beslenmeye özen gösterilmesi ve düzenli diş hekimi kontrolleri diş çürüklerinin engellenebilmesinde ve ağız sağlığının idame ettirilebilmesinde hâlâ altın standarttır. Çocuk yaş grubundaki hastalarımızda probiyotikler, bilinçli ve kontrollü bir şekilde tüketilmeli, mümkün olduğu kadar doğal yollara öncelik verilmelidir.
Çocukların minik gülümsemeleri, görünmeyen bir dengenin sonucunda sağlıkla ışıldar. Doğru beslenme, etkili ağız hijyeni alışkanlıkları ve bireysel risk faktörlerine göre özel olarak planlanan rutin kontroller bu dengenin temel yapı taşlarıdır. Probiyotikler, ağız ve diş sağlığının idame ettirilebilmesine katkı sağlayabilir; ancak en güçlü koruma ebeveynlerin farkındalığı ve küçük yaşta kazandırılan doğru alışkanlıklardır.
